Verontrustende inhoud op het internet

Ben je bezorgd om iemand door iets wat die gezegd of gedeeld heeft op sociale media? Of ben je bezorgd om de impact van schokkende zelfmoordbeelden op iemand uit jouw omgeving? Op deze pagina vind je meer informatie over hoe je hiermee kan omgaan.

 

Hoe reageer ik op verontrustende berichten of beelden op sociale media?
Hoe ondersteun ik jongeren die geconfronteerd worden met schokkende beelden?

 


 

Hoe reageer ik op verontrustende berichten of beelden op sociale media?

De meeste mensen die overlijden door zelfdoding gaven vooraf signalen. Hiermee trekken ze aan de alarmbel. Ingaan op deze signalen en de zelfdodingsgedachten bespreken is dan ook van groot belang. Ook op sociale media en internet geven mensen signalen. Hier vind je wat mogelijke signalen zijn en hoe je er gepast op kan reageren.

Herken signalen
Hoe reageren?
Hulp bieden
Zelf aan de slag: e-learning
Melden

top

Herken signalen

Het oppikken van signalen is een eerste stap om zelfmoord bespreekbaar te maken en gepaste zorg op gang te brengen.

 

Mogelijke signalen die kunnen voorkomen in statusupdates of tweets zijn:

  • Duidelijke uitspraken: "ik wil dood"
  • Verborgen boodschappen: "ik wil voor altijd slapen", "het is beter zonder mij"
  • Stemmingswisselingen, boosheid en frustratie: "life is shit"
  • Verwijzingen naar roekeloos en impulsief gedrag: druggebruik, overmatig alcoholgebruik, opzoeken van gevaarlijke situaties

 

Signalen kunnen via sociale media ook op een non-verbale manier geuit worden, bijvoorbeeld met:

  • Herhaaldelijk negatieve emoticons:
  • Verontrustende hashtags: #ikgeefhetop #heteinde #zelfmoord
  • Delen van pro-suïcidale content:

               ​Foto's van zelfmoordmethodes

               Filmpjes die over zelfmoord gaan

Hoe reageren?

Reageren op verontrustende berichten of statussen is helemaal niet eenvoudig en soms kan het zelfs wat afschrikken. Hoe zal jouw vriend of vriendin immers reageren, was de post misschien een grap, wat moet ik doen als er ook echt problemen zijn?

  • Steek je virtuele hand uit: laat horen dat je bezorgd bent omwille van wat je ziet of leest. Laat voelen dat je vriend of vriendin er niet alleen voor staat.
  • Wees duidelijk: gebruik geen vage communicatie zoals vind-ik-leuk of emoticons. Dit kan verkeerd geïnterpreteerd worden.

 

Benoem wat je ziet

Wanneer je ziet dat iemand het heel moeilijk heeft, benoem het dan ook zo. Je toont hiermee dat je de andere persoon gehoord en gezien hebt.

  • “Hey, ik lees dat je het moeilijk hebt op dit moment”
  • “Het valt je erg zwaar hé?”
  • “Hé Jan, het lijkt dat je het niet meer ziet zitten”

 

Zeg wat je voelt

Laat de persoon weten dat je om hem of haar geeft, dat het je ongerust maakt, dat je bezorgd bent.

  • "Ik maak me zorgen, Jan, als je schrijft dat je het niet meer ziet zitten."

 

Oordeel niet

Blijf rustig en luister zonder te oordelen. Laat de persoon zijn of haar verhaal doen en toon begrip voor de gevoelens die hij of zij heeft.

 

Respecteer de ander

Wanneer de ander niet wil spreken over wat hem of haar dwars zit, respecteer dan ook die wens. Toon begrip en bied een alternatief ("Ik begrijp dat je niet wil praten met mij, maar misschien kan je erover praten met ...")

 

top

Hulp bieden

Acute nood

In geval van acute nood, kan je terecht bij de hulpdiensten op het nummer 112. Zorg ervoor dat je indien mogelijk de adresgegevens van de persoon die hulp nodig heeft, bij de hand hebt.

 

Samen op zoek

Bespreek met de persoon welke hulp hij of zij het best bij zich vindt passen.

 

Zelfmoordlijn 1813

1813 is het noodnummer dat je dag en nacht kunt bellen, 7 dagen op 7, om te praten over je zelfmoordgedachten. Je kan ook chatten of e-mailen met de Zelfmoordlijn 1813 via www.zelfmoord1813.be.

JAC

JAC, het jongerenaanbod van het CAW is er voor jongeren tussen 12 en 25 jaar. Je kan er gratis en eventueel ook anoniem terecht met al je vragen of problemen. 

CAW

Een Centrum voor Algemeen Welzijn helpt mensen met al hun vragen en problemen die met welzijn te maken hebben. De eerste hulp is gratis.

Huisarts

Een huisarts kan direct helpen of doorverwijzen naar een hulpverlener in de buurt. Dit kan een zelfstandig gevestigde hulpverlener zijn (vb: psycholoog, psychiater, therapeut), of een officiële instantie voor geestelijke gezondheidszorg (vb: Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg, Psychiatrische Afdeling van een Algemeen Ziekenhuis, Psychiatrisch Ziekenhuis, …).

top

Zelf aan de slag: e-learning

Het Centrum ter Preventie van Zelfdoding ontwikkelde een gratis e-learning die je leert om gepast te reageren op verontrustende berichten. 

 

Belangrijk vooraf

De e-learning bestaat uit vier delen: een korte quiz en drie leermodules. Om je voortgang te kunnen bewaren, vragen we je om je naam en e-mailadres in te vullen bij de start van elke module. Jouw gegevens worden verder niet gebruikt of doorgegeven.

Na het voltooien van iedere module rond je de module af door op “Dien resultaat in” te klikken.

Bij een fout antwoord kan je telkens opnieuw proberen.

 

De e-learning

Deze quiz zal je helpen om waarheid en fictie te onderscheiden rond het thema zelfmoord.

Als je deze module doorlopen hebt, zal je je comfortabeler voelen om de juiste woorden te vinden bij het lezen van verontrustende berichten. Je kan signalen niet alleen herkennen maar er ook op gepaste manier mee omgaan.

Na afloop zal je makkelijker herkennen wanneer mensen het moeilijk hebben. Je zal hun signalen zien en ernstig nemen en wordt alert voor de taal die mensen met zelfmoordgedachten spreken.

Na afloop zal je weten hoe je iemand met moeilijkheden kan doorverwijzen. Je zal leren wat het verschil is tussen doorverwijzen en afwijzen. Je leert ook de instanties kennen die in het geval van zelfmoord het belangrijkst zijn.

top

Melden

Op verschillende sociale netwerken kan je verontrustende inhoud melden. Via dit overzicht vind je snel de juiste pagina’s:

 

 

           

top

Hoe ondersteun ik jongeren die geconfronteerd worden met schokkende beelden?

Af en toe circuleren er filmpjes, verschijnen er films of series of zijn er theatervoorstellingen waarin expliciete zelfmoordbeelden getoond worden. Vanuit suïcidepreventie oogpunt is dit zeer verontrustend, want dergelijke beelden kunnen de drempel tot zelfmoord verlagen bij mensen die aan zelfmoord denken. Zelfmoord wordt op deze manier genormaliseerd en als een mogelijke uitweg voorgesteld. Jongeren zijn hier extra kwetsbaar voor omdat zij zich vaak sterker identificeren met het personage en minder in staat zijn om te relativeren.

Tips voor ouders, leerkrachten en andere steunfiguren

Kinderen en jongeren brengen veel tijd online door. Als ouder of leerkracht weet je niet altijd wat jongeren te zien krijgen of delen. Probeer een open klimaat te creëren waarbij kinderen en jongeren zich aangemoedigd voelen om hierover te praten. Geef aan dat ze altijd met jou in gesprek kunnen als ze dingen hebben gezien waarover ze vragen hebben, of die hen angstig of onzeker maken.

Specifiek met betrekking tot zelfmoord, raden we af om expliciete zelfmoordbeelden met jongeren te bekijken, ook in schoolverband. Dergelijke beelden kunnen bij kwetsbare jongeren zelfmoordgedachten aanwakkeren en kopieergedrag tot gevolg hebben.

Wanneer je opvangt dat een jongere dergelijke beelden gezien heeft, bespreek dan wat dit met hem of haar doet. Is de jongere hiervan geschrokken? Blijven de beelden erg hangen? Roept het vragen op over zelfdoding? Probeer zo open mogelijk en niet-veroordelend te luisteren naar de opmerkingen en eventuele zorgen die de jongere aanhaalt. Als blijkt dat de jongere het moeilijk heeft met wat hij of zij gezien heeft, bespreek dan samen hoe hij of zij hiermee om kan gaan. Is het voldoende om er met jou over te praten of heeft het dingen losgemaakt waar de jongere best met een hulpverlener over praat?

Ook wanneer de impact op de jongere zelf beperkt is, is het belangrijk om de jongere af te raden om de beelden te delen met anderen. Wijs hen erop dat anderen dergelijke beelden misschien minder goed kunnen plaatsen of dat ze reeds aanwezige zelfmoordgedachten kunnen triggeren waardoor het risico op een zelfmoordpoging vergroot wordt.

Merk je dat de beelden circuleren in een groep jongeren, dan is een groepsgesprek rond de beleving van de beelden, wat je kan doen als je het moeilijk hebt, hoe jongeren zorg kunnen dragen voor elkaar, ... aan te raden. Luister naar de jongeren, hun zorgen en bedenkingen. Probeer hierbij een open en niet-veroordelende houding aan te nemen. Bied hulp aan, geef aan dat jijzelf, (vertrouwens)leerkrachten en andere steunfiguren bereid zijn om hierover in gesprek te gaan.

Maak je je zorgen dat een jongere zelf aan zelfmoord denkt? Ga dan hierover het gesprek aan en vraag expliciet naar eventuele aanwezige zelfmoordgedachten. Hier vind je tips over hoe je signalen kan herkennen en ze kan bespreken.

 

Jongeren die aan zelfmoord denken of die bezorgd zijn om iemand kunnen anoniem terecht bij de Zelfmoordlijn voor een gesprek (24/7 via het telefoonnummer 1813, elke avond tussen 18u30 en 22u via chat of via mail).

Voor meer informatie over mediaopvoeding en veilig internetgebruik, kunnen ouders terecht op MediaNest. Leerkrachten vinden meer informatie over mediawijsheid in het dossier Mediawijsheid op school.

© Zelfmoord1813 - disclaimer